Fakamaópoópo ó e Ngaahi Femeááki í he Fale Alea ó Tonga ki he áho Tusite 6 ó Ókatopa 2015.
Áho 6 ó Ókatopa 2015
10:00AM
FALE ALEA

Hili á e lotu mo e tali ui ne hoko atu ai pe meá ‘a e Éiki Sea Leóleó o talitali á e Houéiki Memipa ó e Fale Alea. Ne meá á e Éiki Sea Leóleó ó e Fale Alea ó fakamanatu ki he tepile ‘a e puleánga ke fakakakato mai e lipooti fakataú á e ngaahi potungaue pehe ki ha ngaahi Lao á e puleánga.

Ne meá hake á e Fakafofonga ó Tongatapu 9 ó ne poupou ki he Éiki Sea fekauáki mo e ngaahi potungaue pea ko e Potungaue ki Muli ko e talu mei he 2004 ‘oku teéki ai ke ómai haánau lipooti fakataú. Ne meá mai mo e Fakafofonga Nopele ó Éua fekauáki mo e fetuútaki fakatipilometiki pea ne tokanga ki he paasipooti tipilometika. Ne fokotuú ko e fatongia ó e Houéiki Memipa fakamamani lahi óku í ai e totonu ke foaki ange á e paasipooti fakatipilometika. Naá ne kole ke ‘oange á e totonu ki he paasipooti tipilometika ki he kau memipa mo honau ngaahi hoa.

Ne meá mai e Minisita Polisi ko e foaki e paasipooti tipilometika ko e meá ia á Éne Áfio pea ne meá mai e Palemia Leóleó ke tuku ange ke fai haánau ngaue ki ai. Ne fakaha é he Fakafofonga Fika 4 ó Tongatapu óku ne tui ke fakafaingofuaí e ngaue á e kau Fakafofonga. Óku ne tui óku totonu ke í ai ha peleti fika faka-Fale Alea ke ngaueáki é he Houéiki Memipa Fale Alea. Ko e fai ha katoanga fakafonua óku faiingataá ia ke nau hu ki he ngaahi feituú óku nau feinga ki ai ka óku taófi kinautolu ia he ngaahi feituú ko eni.

Ne fokotuú é he Fakafofonga ó Vavaú 15 fakataha mo e puleánga ke nau sio ki he ngaahi konivesio mo e úhinga ke lava ai ke foaki e ngaahi totonu ko eni. Ne toe meá mai mo e Fakafofonga Nopele ó Tongatapu óku totonu ke óange mo e ngeia ó e Houeiki Memipa ó e Fale Alea ke salute ki he Houéiki Memipa.

Ne meá mai e Nopele Fika 2 ó Vavaú ó ne poupou ki he meá ne fai ki ai e femeááki pea ko e meá ki he peleti fika óku tonu ke óange ha meálele ke ne ngaueáki. Naá ne toe meá óku kei lele lelei pe ngaahi ngaue í Vavaú pea ko e ápi ó e kau hopoate ko e kalapu ke tokoni e ni’hi kau nofo hopoate.

Ne meá mai e Sea ke fai hono palotií ke áve meá ne fokotúu é he Fakafofonga Fika 4 mo e Fakafofonga Nopele ‘o Eua ke ‘ave ki he pule’anga pea ne loto ki ai e toko 15.

Ne meá mai e Minisita ki he Ngaahi Ngaue Lalahi mo e Taki Mamata kuo laka hake he paánga é 1 miliona tupu kuo tanaki é he vaá fefonongaáki he mahina pe é tolu. Naá ne toe fakaha ai ko e laiseni fakaúli ko e peseta pe é 26 ó e kakai ma’u laiseni fakaúli kuo nau ósi totongi.

Ne tokoni atu e Ffakafofonga Nopele Fika 1 ó Haapai óku totonu ke fakamaloía mo e Potungaue Polisi he ko ‘ene kau ngaue óku nau fai e check point ke makatuúnga mei ai e álu ‘a e kakai ó totongi énau sivi mo e kuata. Ne talamonu ai pe á e Minisita ki he fanau ako kalasi ono óku nau sivi hu ki he ngaahi kolisi he áho ni.

Ne hoko atu ki he Fakafofonga ó Haápai 12 éne fakamalo koeúhi ko e ngaue ki he kole ko ia mei Haápai ki he lolo. Ka ne tuú e tokotaha óóna ‘a e pausa ó uta ange á e lita é 5 mano ó ne fetongi ‘e ia e fatongia ó e puleánga.

Ne fakaha é he Fakafofonga ne taófi e vaka ia í Haáfeva ka ko e vaka ko ia ke ngaueáki ki Niua óku taófi ia é he kautaha Vaka FISA hono fakaáta ó e vaka ke ngaueáki ki Niua.

Malolo>>>>>>

Ne hoko atu e femeááki ki he fakamalanga mei he Fakafofonga ó Vavaú 15 éne fakamaloía ki he tokotaha ko ia naá ne uta e lolo pea ko e tokotaha pe eni ne laungaí mai é Haápai hono pausa mo e tukuánga lolo í Haápai kae fakafetaí he lotu lelei á e tokotaha ko eni. Naá ne hoko atu ki he vaka ko ia ke ngaueáki ki Niua ko e vaka ko ia ne áve ia maá Niua ka ne íkai lava ke toho ki úta ko ia ne ómai ki Haáfeva ke ngaueáki é ha vaka pe. Ko e kole ki he puleánga ke fakaáta e vaka ki ha taha pe é álu ki Niua. Ne fakatonutonu e Fakafofonga ó Haápai 12 ne íkai ko Haápai naá ne laungaí e tokotaha pisinisi ko e sino pe ia é taha.

Ne hoko atu ki he Fakafofonga ó Tongatapu 9 á éne fakamaloía e ngaue á e Minisita ó e Ngaahi Ngaue Lalahi mo e Taki Mamata pea óku ne tui óku kau á e íkai ke tapuni énau matapa he kai hoaáta he tokoni ki he tanaki e paánga. Naá ne kole ai pe ki he Minisita mo e kau CEO ke óua é tapuni honau ngaahi ófisi lolotonga e kai hoáta.

Ne meá mai e Minisita ki he Ngaahi Pisinisi á e Puleánga ó ne fakaha ko e puipuituá ne ósi óatu é he Fakafofonga ó Vavaú 15. Ka ko e founga ngaue óku ‘ikai pe ha liliu, pea ko e meá pe oku fai ki ai e sio pea ko e palemia leóleó te ne faituútuúni ki ai. Ne fakamamafaí ‘e he Minisita ko e ngaahi mea iiki pehe ke fai pe ha sio ki ai í tuá mo e mole á e taimi ngaue ó e Fale Alea.

Ne meá mai e Minisita ki he Ngaahi Ngaue Lalahi mo e Taki Mamata ke meá ki he peleti fika é malava pe ia ka kuo pau ke fai ha tohi kole ange ki he potungaue pea ko e sivi ó e ngaahi meálele é malava pe ia ke fakahoko he Tokonaki.

Ne meá mai e Minisita Polisi pe é lava ke hoko ko ha memipa alternate í he taimi é meá ai ha minisita. Ne meá mai e Fakafofonga Nopele Fika 1 ó Haápai koeúhi ko e Komiti Tuúmaú ki he Totonu á e Fale Alea ó ne fokotuú ke í ai ha fetongi ó e memipa fakataimi ‘a e Fakafofomga Nopele ó Niua pea ke fokotuú mai mei he puleánga kenau fokotuú mai ha fakafofonga fakataimi pea ne fokotuú mai é he Palemia Leóleó á e Minisita Paánga Leóleó á ia ko e Minisita Polisi, Tamate Afi mo e Pilisone. Ne tali pe ia é he Fale.

Ne meá mai e Palemia Leóleó ne tuai pe ngaue he ne í ai e tuútuúni ia ne áve ki he FISA pea ko eni é fai e ngaue ia ki ai.

Ne hoko atu ai pe ki he lipooti á e Sea ó e Komiti Kakato á e ngaahi ngaue ne lava lelei í he Komiti Kakato.

Ne Lau tuó tolu ó e lao Fakaangaanga Fika 10/2015 e fakatonutonu á e Lao ki he Tukuhau Paánga Hu Mai (fika 2) 2015 mo hono ngaahi fakatonutonu pea loto ki ai e toko 15.

Ne palotií e lau tuó ua ó e Lao Fakaangaanga Fika 11/2015 ke fakatonutonu á e lao ki he Palani Sinoí Paánga Malolo á e Fale Alea 2015 pea ne loto ki ai e toko 17.

Ne lau tuó tolu pea ne tali ia he loto ki ai á e toko 17.

Ne palotií mo e lau tuó ua ó e Lao Fakaangaanga Fika 12/2015 Lao Fakaangaanga ki he Komisoni Fetuútaki.

Ne lau tuó tolu pea palotií ó tali he loto ki ai á e toko 15 pea íkai ha fakahaloto.

Ne palotií e lau tuó ua ó e Lao Fakaangaanga Fika 13: Lao Fakaangaanga ki he Ngaahi Fetuútaki mo e ngaahi fakatonutonu pea ne loto ki ai e toko 15.

Ne lau tuó tolu pea ne tali í he loto ki ai á e toko 15

Ne palotií ai pe mo e Lipooti ááhi Faka-Fale Alea á e Vahenga Fili Tongatapu 2 pea ne tali ia he loto ki ai á e toko 17.

Malolo>>>>>

Ne hoko atu ai pe ki he lipooti ááhi Faka-Fale Alea á Éua 11 í he Komiti Kakato pea ne meá mai ai á e Fakafofonga Nopele ó Éua.

Ne meá á e Fakafofonga ko e kaveinga úluaki ko e vai pea óku kau e vahefonua ni ia í he ngaahi vahefonua óku ikai ke nau fakafalala ki he puleánga. Fekauáki mo e vai óku fakafuofua ki he kakai ‘e toko 7 afe í he ngaahi kolo é 15 pea ne fekuki e vahefonua mo e honge vai pea ne makatuúnga mei ai énau kole ke nau fakalele á e vai. Ne fai e hohaá koe’uhi ko e feinga ke kei maá pe ngaahi matavai pea ne hiki e kakai ka ko e ta ó e ákau papa óku hoko ai mo e palopalema ia e taha. Ne fai mo e kole ki he puleánga ke fakafoki ange ngaahi ápi ofi ki he matavai ke nau tauhi ke óua toe ta e ákau ai mo e úli á e vai.

Ne kole mei he kainga Éua ke toó ‘a e moúa vai he taimi ne mate ai e vai he funga fonua. Ne kole é he kainga Éua ke nau fakalele ‘a e vai ka ne kole ‘a e puleánga ke kei tuku pe he poate koeúhi ko e fakamole ia ki ai é lahi. Fekauáki mo e hala ne meá e Fakafofonga Nopele o Éua óku nau lolotonga fiefia hono fakaha mei he Minisita ki he Ngaahi Ngaue Lalahi mo e Taki Mamata é ofi he 10 miliona é tanaki é he potungaue pea óku nau fiefia pe ai é lava mo e tanu ai e hala ó Éua.

Ne kole é he Fakafofonga Nopele ke toó e totongi moua úhila ó Éua, toó mo e totogi rent í he uafu pea pehe ke holoki mo e úhila. Ne fai mo e tokanga ki he uafu koeúhi ke fakaloloto mo e uafu mo hono tauhi.

Ne meá ai e Minisita ki he Ngaahi Pisinisi á e Puleanga ko e vaka toutai taautaha óku íkai ke totongi ia pea ko e uafu ko ia ó Éua mo Haápai é íkai lava ia ke tata é he malini ko e meá ia óku áve ai ki he Poate.

Fekauáki mo e Maketi í Faua naá ne fokotuú ke nau ngaueáki á e maketi Siamelie. Ko e meá ki he vai ko Éua ia óku maámaá taha í he kotoa e ngaahi tukui motu. Óku í lalo ia he vaeua ó e rate he ngaahi motu kehe. Ko e úhila óku fiemaú ke ómai e ngaahi úhinga ke nau sio ki ai. Ne fehu’i é he Fakafofonga Nopele Fika 1 ó Vavaú ki ha totongi huhuí ki he ngaahi naunau óku maumau he matemate á e ‘uhila.

Ne tokanga á e Fakafofonga ó Tongatapu 4 ki he ha he lipooti á e ikai ha naunau fakahaofi moúi í he malaé vakapuna ó Éua.

Ne kole á e Fakafofonga Nopele ó Éua ke kole ki he Minisita Polisi koeúhi ko e naunau tamate afi.

Malolo>>>>>>>>>

Ne toe hohaá á e vahefonua koeúhi ko e kau popula óku tukuange ki he community í he weekend. Ne meá mai e Minisita Polisi ko Tonga ni pe óku kei ui ko e Potungaue Pilisone ka ko e ngaahi fonua kehe ia óku ui ia ko e Potungaue ke fakaleleií ai e kakai faihia.

Ne hoko atu ki ha fehuí mei he Fakafofonga Nopele Fika 1 ó Tongatapu fekauáki mo e paánga tokoni ki he ngoue. Naá ne toe fehuí ki he motu ko ia ko Kalau óku mohu ia í he ika pea fakaófoófa ki he uku.

Ne toe tokanga á e Fakafofonga Nopele ó Éua koeúhi ko e íkai ha vaka ke uta hangatonu ai e meákai í Éua ó uta ki tuápuleánga. Ne hokohoko atu e fakamalanga mei he Fakafofonga Nopele ó Éua éne kole naá lava ha tokoni ange ki he funga fonua ke nau ngaueáki hange ko ha 3 miliona ke nau vilohi kae toki ómai e silini ia á e puleánga.

Ne fokotuú pea poupou pea Palotií á e Lipooti äáhi Fale Alea á e Vahenga fili 11 ó tali he loto ki ai á e toko 16.

Ne Lipooti ai pe é he Sea ó e Komiti Kakato ki he Fale Alea e ngaue kuo lava pea ne palotií ai pe Lipooti Ááhi Vahefonua Éua 11 pea ne tali he loto ki ai á e toko 16.

Ne toloi ai pe fale Alea ki he áho Monite 12 ó Ókatopa.

TOLOI Á E FALE ALEA KI HE ÁHO MONITE 12 Ó ÓKATOPA 2015
FALE ALEA

Go to top