LEGISLATIVE ASSEMBLY OF TONGA
ONGOONGO TUKU ATU
KAKATO āA E MEāA āAāAHI āA E HOUāEIKI MEMIPA MEI HE FALE ALEA āO TONGA KI HE LEPAPULIKA āO E KAKAI SIAINA
Kuo kakato pea ola lelei āa e meāa āaāahi naāe fakahoko āe he Houāeiki Memipa mei he Fale Alea āo Tonga ki he Lepapulika āo e Kakai Siaina āa ia naāe fakahoko mei he āaho 6 ā 15 āo MÄ, 2026.
Ne taki atu āe he āEiki Sea āo e Fale Alea, Lord Vaea pea kau ki ai mo e Houāeiki Fakafofonga āe toko 10 mo e kau ngÄue Fale Alea āe toko 4.
Naāe fakahoko āa e āaāahi ko āeni āi ha fakaafe mei he Vaāa NgÄue Fakavahaāapuleāanga āa e Komiti Pule āa e Paati Faka-komiunisi āa e Kakai Siaina (International Department of the Central Committee of the Communist Party of China IDCPC) ki he āEiki Sea āo e Fale Alea āo Tonga.
Ko e āaāahi ko āeni āoku tokoni ia ki hono fakamalÅhia āa e ngaahi vÄ ngÄue Faka-Fale Alea, fakamalÅhia e femahinoāaki mo e āilo āa e ongo fonua pea fakaloloto āa e vÄ fengÄueāaki āi he vahaāa āo Tonga mo Siaina.
Ko e taha āo e ngaahi makamaile mei he polokalama ni, ko e meāa āaāahi naāe fakahoko āe he Houāeiki Memipa Fale Alea ki he matanga āiloa mo fakahisitÅlia āa Siaina ko e āThe Great Wall of Chinaā pea naāe toe fakamanatu ai ki he Houāeiki Memipa āa e kupu lea āiloa āa e taki malÅlÅ āa e Paati Faka-komiunisi āa Siaina, Mao Zedong, āa ia āoku āuhinga ki he lavameāa mo e ikuna āa honau kakai āoku makatuāunga ia mei he faingataāa mo e pole naāa nau feāao mo ia.
āI he meāa āaāahi ki he Great Wall, naāe meāa ai āa Lord Vaea mo e niāihi āo e Houāeiki Memipa āo ofi ki he Taua Fika 3 āi he tafaāaki Faka-Tonga, pea ko e Houāeiki Memipa āe niāihi naāa nau meāa āo fakalaka āi he Taua Fika 4.
Lolotonga āenau āaāahi holo āi Siaina, naāa nau kau ai ki he ngaahi fakataha mo e niāihi āo e kau taki mauāolunga āo e fonua, meāa āaāahi ki he ngaahi feituāu kehekehe, femeāaāaki mo e kau fakafofonga mei he puleāanga, ngaahi akoāanga, hoa ngÄue ki he fakalakalaka mo e ngaahi kautaha kehekehe kau ai āa e maāuāanga ivi.
Naāe kau āi he ngaahi fakataha lalahi naāa nau fakahoko āa e fakataha mo e Tokoni MinisitÄ ko Lu Kang mo e kau āofisiale kehe pe, kau atu ki he alelea āa e Paati Faka-komiunisi āa Siaina mo e ngaahi Paati Fakapolitikale Fakavahaāapuleāanga āa ia naāe fakahoko āi he vahenga Hebei, āaāahi ki he ngaahi kautaha lalahi hangÄ ko e CCECC, Hytera, JA Solar Manufacturing Base, Tongfu Smart Farm, Multi-station Integrated DC Microgrid Demonstration project mo e Dongguan Agricultural Technology and Research Center.
Naāe kau āi he ngaahi feituāu naāe meāa āaāahi ki ai āa e Houāeiki Memipa Fale Alea āa e āaāahi ki he ngaahi matanga āiloa kehe āi Siaina hangÄ ko e Forbidden City, ngaahi misiume mo e ngaahi kautaha lalahi āi Siaina.
Naāe kau āa e fengÄueāaki āi he tafaāaki āo e ako āi he ngaahi kaveinga ne talanoaāi lolotonga āa e āaāahi. Naāe maāu faingÄmalie ai pe mo Houāeiki Memipa Fale Alea ke nau fakataha mo e fanau ako āe toko ono āoku nau lolotonga ako āi he ngaahi āunivesiti kehekehe āi Beijing, āaāahi ki he āUnivesiti āo Shenzhen ki he āOseni, āa ia ko e āunivesiti ko āeni kuo āi ai āenau vÄ fengÄueāaki mo e āUnivesiti Fakafonua āa Tonga āo fakamalumalu āi he Kautaha VÄ Fakakaumeāa āa Siaina mo e Ngaahi Fonua āo e Pasifiki pea āoku āi ai āa e faingamÄlie sikolasipi maāae fanau ako āi Tonga ni.
Lolotonga āa e ngaahi fakataha naāe fakahoko āe he Houāeiki Memipa Fale Alea mo e kau āofisiale āi Siaina naāa nau toe fakamanatu ai ki he ngaahi hoa ngÄue āi Siaina āa e poupou āa e Fale Alea āo Tonga pehÄ ki heāene Houāeiki Memipa ki he One China Policy , āo fakatokangaāi ai āa e ngaue āa e Puleāanga āo Siaina ki hono fakatahatahaāi āa e fonua pea mo āenau matuāaki fakaāikaiāi ha ngaue āa Taiwan ke tauāataina. āOku hohoa tatau pe āeni mo e tuāunga poupou āoku fakahoko āe he Puleāanga Tonga ki he kaveinga ni. Naāe fakamahino ai pÄ āe he Houāeiki Memipa Fale Alea āa e mahuāinga ke hokohoko lelei atu āa e vÄ fengÄueāaki lelei āi he vahaāa āo Tonga mo Siaina.
Naāe kau atu āi he Houāeiki Memipa ne nau meāa atu ki Siaina āa Hon. Dr. āAisake Valu Eke, Lord Maāafu, Lord Veāehala, Hon. Fane Fotu Fituafe, Hon. Viliami Sisifa, Hon. Mateni Tapueluelu, Hon. Kapeli Lanumata, Hon. Tevita Puloka, Hon. Saimone Vuki, Hon. āEsafe Latu, Dr. Sione Vikilani, Yasivou Kalaniuvalu, Saletili Tuāuhetoka mo Linda Filiai.
āOku fie fakahÄ heni āe he Fale Alea āo Tonga āa e houngaāia moāoni ki he Lepapulika āo e Kakai Siaina, Vaāa NgÄue Fakavahaāapuleāanga āa e Komiti Pule āa e Paati Faka-Komiunisi āa e Kakai Siaina, Kau āofisiale mo e kau tokoni ki hono fokotuāutuāu āa e polokalama āaāahi, āAmipasitoa āa Tonga ki Siaina, H.E Tauāaika āUtaāatu mo e Sekelitali āUluaki āa e āOfisi Fakaāamipasitoa, mo Tupou Vaipulu ki he ngaahi ngÄue kotoa pe ki hono talitali lelei āa e Houāeiki Memipa Fale Alea lolotonga āenau āi Siaina.
Naāe meāa foki mai ki Tonga ni āa e Houāeiki Memipa Fale Alea āi he Tokonaki kuoāosi pea naāe talitali lelei kinautolu āi he malaāe vakapuna fakavahaāapuleāanga Fuaāamotu āe he āAmipasitoa āo e Lepapulika āo e Kakai Siaina ki Tonga ni H.E. Mr. Liu Weimin.
Tuku Atu ʻi he Fakangofua ʻe he Kalake Pule ʻa e Fale AleÔ
'Aho 19 āo Me 2026
'Ofisi 'o e Fale Alea o Tonga, Nuku'alofa, Tonga
